محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى

8

مجربات اكبرى ( فارسى )

مى گيرند ، توجه كنيم ، مىتوانيم از اين منابع اطلاعاتى ، كه بر اثر تجربه و ممارست كسب كرده اند ، با نگاه علمى راه كارهايى را مورد توجه قرار دهيم ، اگرچه بناى برخى از اين تجربيات نشان از اثر بخشى آنهاست ، اما با روش هاى علمى متعارف نيز مىتواند بررسى شود . نمونه هاى فراوانى از اين نوع تجربه ها و شيوه هاى درمان با داروهاى گياهى و همچنين بهره مندى از متون و منابع طب سنتى برجاى مانده كه بسيار مفيد و ارزنده است و دست كم در مواردى مىتواند به منزلهء شيوه اى درمانى بررسى شود ، لذا بايد به استفاده از اين منابع و آثار مردمى در طب سنتى تأكيد كرد و توجه داشت كه ما در طب سنتى متون و آثارى فراوان داريم و همهء اينها را مرهون زحمات و تجربيات مردم كشور خود مى دانيم . همچنين لازم است يادآورى كنيم كه در طول تاريخ بشر اين تحقيقات و پژوهش هاى علمى به همراه آزمون و خطا بوده كه سبب شده است تا بشر بتواند علم و دانش را عموما و طب و پزشكى را خصوصا تا اين حد بسط و گسترش و ارتقا دهد . بنابراين خاطرنشان مى كنم كه رشتهء طب سنتى نيز بايد به دست متخصصان و استادان و دانش آموختگان طب احيا شود و دانش آموختگان طب نيز بايد همواره دانش خود را به روز برسانند و خود را به روش هاى جديد تحقيق مجهز كنند و از استادان اين رشته هرچه بيشتر بهره برند . حيات علم به بحث و نقد تكيه دارد و بزرگى و گران سنگى نويسنده و اثر راه را براى محققان آن نمى بندد . بى اعتنا بودن به اين مجموعهء عظيم آثار علمى گذشتگان ، كه بيانگر فرهنگ كهن ايران است ، به گونه اى چشم بستن بر قسمتى از فرهنگ مكتوب و غير مكتوب ماست . شايسته است كه دانشجويان و استادان طب سنتى با نگاهى نو به طب سنتى نظر افكنند . عالمى بزرگ در گذشته موردى را ديده است و ظنى براى علت درمان آن يافته است . در طول تاريخ در آن موضوع پيشرفت هايى صورت گرفته گاهى اين پيشرفت ها مؤيد و گاهى مخالف آن نظر اول و گاهى هم آن موضوع به علتى مغفول واقع شده است . دانش آموختهء امروز آن را بايد با تحليل درست و